مبارزه با چهار شوالیه مرگ روابط عاطفی

در مقاله قبلی در مورد چهار عامل اصلی مرگ روابط عاطفی بین زوجین که گاتمن آن ها را چهار شوالیه نامیده بود صحبت کردیم.
خب بذارین این چهار شوالیه رو با مثالی از گاتمن براتون واضح تر بگم.

 

در دعوای زوج:
شوهر: قبض ها رو امروز پرداخت کردی؟
زن: چی شد؟ چرا یکدفعه این وظیفه من شد؟
شوهر: چوت تو همه پول ها رو خرج می کنی. در واقع حسابمون رو تو خالی می کنی؟
زن: اگه درآمد تو بی عرضه انقدر کم نبود ما مشکل مالی نداشتیم.
شوهر: حالا این تقصیر من شد. اون پانصد دلاری که هفته پیش خرج کردی چه؟ فکر کردی من کارخانه پول سازی دارم؟ چرا به جای اینکه در خانه فقط روی باسن گنده ات بشینی، برای خودت کار پیدا نمی کنی؟
زن: باشه، تو از بچه ها مراقبت کن، تمام کارهای پخت و پز و تمیزکاری رو انجام بده، منم خوشحال میشم که کار پیدا کنم.

 

 

چه اتفاقی افتاد؟ مرد با یک پرسش بی خطر شروع کرد، اما زن احساس کرد از او انتقاد شده و با حالت دفاعی پاسخ داد، البته درست حدس زده بود، همسرش نقادانه برخورد کرده بود. بنابراین چاقوی تیزتری پرتاب کرد. زن با حالت دفاعی تر پاسخ داد و این بار اهانت بیش تری نیز به آن اضافه کرد، این اهانت باعث شد حالت دفاعی همسر افزایش پیدا کند و با توهین پاسخ زنش را داد.
خیلی واضح است که این زوج بجز ایجاد زخم های عاطفی، هیچ کاری نکردند.

 

در این مشاجره هر چهار شوالیه استفاده شدند.

اولین شوالیه که اینجا استفاده شد انتقاد یا سرزنش بود. اینجاست که واژگانی مثل: تنبل، احمق، بی عرضه و … استفاده میشه، حتی جمله هایی مثل: تو هرگز… یا تو همیشه …

اما حالا ببینیم زوج های موفق چطور مسائلشون رو حل و فصل می کنند؛
یک زوج موفق در گام اول احساساتشان را بیان می کنند، مثلا می گویند: من احساس می کنم که… یا مثلا من ناراحتم چون… که بعد توضیح می دهند که چه چیزی باعث ناراحتی و حس بد در آن ها شده است. و بعد خواسته های شان را برای رسیدن به حس بهتر را بیان می کنند، با این کار به همسرشان فرصت می دهند که از نیازهای آن ها باخبر شوند.
به عنوان مثال: به جای اینکه بگوید (از تو می خواهم مسئولیت پذیرتر باشی) می گوید: (می خواهم امشب قبض ها را پپرداخت کنی). البته زوج هایی که در ارتباط بسیار ماهر باشند، نیازهایشان را در قالب سوالی مودبانه بیان می کنند. مانند: امکان دارد قبض ها را امشب پرداخت کنی؟

 

دومین شوالیه استفاده شده در اینجا اهانت بود. اهانت می تواند هم به شکل کلامی و هم غیر کلامی باشد. مانند خطاب کردن فرد به احمق، سبک مغز، حرف های نیش دار، کنایه و تمسخر.

خب زوج موفق به ندرت یا هرگز به یکدیگر اهانت نمی کنند.
بزارین اینجا موردی رو براتون بگم که باعث میشه سعی کنید که دیگه هیچ وقت از اهانت استفاده نکنید.
طی تحقیقی که جان گاتمن انجام داد، مشخص شد افرادی که ناسزا می شنیدند، قدرت و اثربخشی لنفوسیت ها، یعنی موتور سیستم ایمنی شان به شدت کاهش می یابد. این نتیجه گیری آشکار کرد که چرا مخاطبین تحقیر، که جان گاتمن آن ها را بررسی می کرد، به ببیماری های عفونی زیادی دچار می شدند، زیرا اهانت به سیستم ایمنی آن ها آسیب زده بود.

 

 

سومین شوالیه حالت دفاعی است. حالت دفاعی پاسخی به احساس غیرمنصفاه سرزنش شدن یا مورد حمله قرار گرفتن است. وقتی زوج تصور می کند که مورد حمله قرار گرفته به درخواست همسرش توجه نمی کند و با بی احترامی و بی علاقگی با حالت دفاعی پاسخش را می دهد.

مثال:
زن: بچه داره گریه میکنه، بغلش کن من دستم بنده
شوهر: به من چه، من اصلا بچه نمی خواستم، تو دوست داشتی بچه دار بشی

 

چهارمین شوالیه کارشکنی است. فرد کارشکن هنگام مشاجره از هر گونه پاسخ کلامی و غیر کلامی خود داری می کند یا به عبارتی شبیه یک دیوار سنگی می شود.

اغلب مردها در میانه بحث کارشکنی می کنند؛ یعنی سکوت می کنند و دست به سینه به پایین نگاه می کنند یا رویشان را بر می گردانند و اغلب زن ها همچنان ارتباط چشمی را حفظ می کنند و چشمانشان خیره می ماند. البته در بیشتر موارد در زمان کارشکنی، فرد از نظر جسمانی برانگیخته شده، قلبش به شدت در حال تپیدن است، بدنش از عرق خیس شده، این درحالی است که آرام نشسته است.
خب یک زوج موفق در اینجا از مهارت خود آرام سازی استفاده می کند. وقتی فرد متوجه می شود که دچار برانگیختگی شده از همسرش می خواهد که بحث را ادامه ندهد تا ارام تر شود و همچنین طرف مقابل که متوجه برانگیختگی همسرش شده نیز می گوید لطفا کمی استراحت کن و زمانی دیگری را برای رسیدن به نتیجه و حل مشکلشان انتخاب کنند.
 این استراحت حداقل ۳۰ دقیقه باید طول بکشد اما نباید بیشتر از ۲۴ ساعت شود. این استراحت باعث می شود که هر دو این بار به سمت راه حلی مسالمت آمیز پیش بروند.

 

 

ψ مهناز نیکو- روانشناس

سوال خود را مطرح کنید :


پاسخی بگذارید